منعقد مىشود ، و اختلاف در مسائل نماز جمعه ميان فقهاء بسيار است و محل آن كتابهاى فقهى است . فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ يعنى : وقتى نماز جمعه را خوانديد و از آن فارغ شديد متفرّق شويد در زمين . وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ يعنى : و طلب كنيد روزى را در خريد و فروش ، و اين اباحه و جواز معامله است نه وجوب و يا استحباب انس بن مالك از پيامبر ( ص ) روايت كرده كه فرمود در قول خداى تعالى ، فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا . . . اين طلب براى امور دنيوى نيست و ليكن عيادت مريض و تشييع جنازه و زيارت برادران دينى در راه رضاى خداست . حسن و سعيد بن جبير و مكحول گويند : مقصود از قول خدا ، وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ ، طلب علم و تحصيل معرفت و دانش است ، و از حضرت ابى عبد اللَّه صادق ( ع ) روايت شده كه فرمودند نماز روز جمعه و انتشار روز شنبه « 1 » .

--> ( 1 ) شيخ طوسى رحمه اللَّه در كتاب خلاف گفته اجماع و اتفاق است از زمان پيامبر ( ص ) تا اين زمان ما كه نماز جمعه را اقامه نكرده مگر خلفاء و امراء و كسى كه متولى نماز پس دانسته شده كه اين اجماع اهل زمانهاست و اگر برعيّت اقامه شده بود هر آينه چنين خوانده بودند . . . اگر گفته شود كه وارد شده تأكيد در نماز جمعه ، و در بسيارى از احاديث اهل بيت با عدم بسط يد ايشان و ايشان در حال حضور هم سلطنت ظاهرى نداشتند كه متولى آن شوند ، مىگوييم و براى همين اصحاب ما واجب عينى از اين اخبار نفهميدند ، و از معلوم اينكه عمل شيعه در عصر ائمه ( ع ) بر ترك نماز جمعه با تشويق و تأكيد ايشان براى اينست كه از آن وجوب قطعى نفهميدند ، پس امر به نماز جمعه براى دفع توهم منع و بيان تجويز و بودن آن يكى از واجبات تخييرى ، و مجلسى عليه الرحمه در بحار گفته كه